Araç Mahrumiyeti Tazminatı, aracın kaza geçirmesi, çalınması, yangın, deprem gibi nedenler sonucu kullanılamaz hale gelmesi durumunda aracın sahibine verilen bir tazminattır. Bu tazminat, aracın tamir edilmesi veya değiştirilmesi için gereken masrafları karşılamak için verilir.
Hasar gören aracın onarım süresi boyunca kullanılamaması sebebiyle ortaya çıkan zarar araç mahrumiyet tazminatı ya da araçtan yoksun kalma tazminatı olarak tanımlanmaktadır.
Onarım süresince kullanılamayan araçlardan dolayı kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur.
Ayrıca sigorta şirketlerinin uygulamaları sebebiyle onarım süresi uzayan ya da aracın perte çıkması nedeniyle hasar ödemesi geciken araçlarla ilgili de sigorta şirketlerinin sorumluluğuna gitmek mümkündür.
İKAME ARAÇ TAZMİNATI
Rent a car ve filo şirketlerinden fatura karşılığı yapılan araç kiralama giderlerinin tahsili için açılacak dava ikame araç davası olarak adlandırılır.
İkame araç tazminatından kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur.
Ayrıca sigorta şirketlerinin uygulamaları sebebiyle onarım süresi uzayan ya da aracın perte çıkması nedeniyle hasar ödemesi geciken araçlarla ilgili de sigorta şirketlerinin sorumluluğuna gitmek mümkündür.
KAZANÇ KAYBI TAZMİNATI
Araç Mahrumiyeti Tazminatı hasar gören aracın onarım süresi boyunca kullanılamaması ya da işletilememesi sebebiyle ortaya çıkan zarar, ticari araçlarda (taksi, otobüs, servis, minibüs ve diğer ticari araçlar) kazanç kaybı tazminatının konusunu oluşturmaktadır.
Onarım süresince kullanılamayan araçlardan dolayı kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur.
Ayrıca sigorta şirketlerinin uygulamaları sebebiyle onarım süresi uzayan ya da aracın perte çıkması nedeniyle hasar ödemesi geciken araçlarla ilgili de sigorta şirketlerinin sorumluluğuna gitmek mümkündür.
ARAÇTAN YOKSUN KALMA TAZMİNATI NASIL HESAPLANIR
Araç Mahrumiyeti Tazminatı , hasar gören aracın günlük ikame araç bedeli ile (araç kiralama bedeli) onarımda kaldığı gün sayısı çarpılarak hesaplanır.
Örnek olarak, onarım süresi 20 gün ve ikame araç bedeli 100 TL olan bir araç için araç mahrumiyet tazminatı 20X100 =2000 TL olarak hesaplanır.
İkame araç bedeli tespit raporu kara araçları branşında ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından düzenlenmektedir.
ARAÇ MAHRUMİYET TAZMİNATI YARGITAY KARARLARI
Örnek Yargıtay kararları
YARGITAY
17. Hukuk Dairesi 2006/5225 E.N , 2006/8352 K.N.
…Prof.Dr.Kadir A. tarafından düzenlenen 31.10.2005 tarihli raporunda, davacı aracında parça ve işçilik değerleri amortisman ve hurda değerleri düşülerek KDV.dahil 18.680.843.500TL’si hasar,2.500.000.000TL’si değer kaybı ve 2.700.000.000TL’si kazanç kaybı tespit edilmiştir.
…Davacı vekili dava dilekçesi ile, aracı tamir süresince çalıştırılmaması nedeniyle uğradıkları kazanç kaybını da talep etmiş, bilirkişi aracın serviste kaldığı süreyi esas alarak 27 gün çalışamadığını kabul etmiş ve 2.700.000.000TL kazanç kaybı belirlemiştir.Ancak kazanç kaybı belirlenirken, davacının aracını çalıştırmaması nedeniyle zorunlu giderleri olan yakıt ve amortisman vs. masrafları yapmadığı dikkate alınarak bu miktarın mahsubu ile net kazanç kaybının tespit edilmesi gerekir.
YARGITAY
17. Hukuk Dairesi 2008/2243 E.N , 2008/4182 K.N.
Özet
Bir şeyin kısmen hasar görmesi halinde, kullanılamamasından doğacak zararlar sorumlu kişiden talep edilebilir. Motorlu araç zarar görmüş ise, aracın kullanış amacına göre araçtan mahrumiyet zararı belirlenmelidir.
…..BK’nın 105. maddesine göre, bir şeyin kısmen hasar görmesi halinde, kullanılamamasından doğacak zararlar sorumlu kişiden talep edilebilir. Motorlu araç zarar görmüş ise, aracın kullanış amacına göre araçtan mahrumiyet zararı belirlenmelidir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, hasara uğrayan davacı aracı için 30 günlük tamir süresi karşılığında 1.500.00 YTL zarar hesaplanmış ve itiraza rağmen bu rapora göre hüküm kurulmuştur.
MK’nın 6. maddesine göre, herkes iddiasını ispat etmek zorundadır. Mahkemece, davacının araç mahrumiyeti nedeniyle kazanç kaybına ilişkin delilleri sorulmalı, ne iş yaptığı belirlenmeli, evi ile işyeri arasındaki uzaklık dikkate alınmalı, aracı ile gidip gelmesi halinde yapacağı zorunlu giderler (yakıt gideri gibi) belirlenecek zararından indirilmelidir. Açıklanan konularda gerektiğinde bilirkişiden rapor (veya ek rapor) alınmalıdır. Araç mahrumiyetine ilişkin delil sunulamaması halinde BK’nın 42. maddesi uyarınca mahkemece hakkaniyete uygun bir bedel tayin ve takdir edilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.